Với sếp, thay đổi là cơ hội, nhưng lại là rủi ro với nhân viên

Podcast lần này lại tâm sự với anh/chị về chuyện nhân sự, một câu chuyện muôn thuở của rất nhiều công ty, từ lớn, đến nhỏ cỡ nào cũng có.

Khi mà Hoàng đi làm Remote Inhouse cho các doanh nghiệp, 10 công ty thì hết 8 công ty gặp cái trở ngại giống nhau. Đó là sự chống đối từ đội nhà, âm thầm hay công khai có đủ cả.

Mình nghĩ cái vấn đề này cũng kha khá nhiều bạn, nhiều người đã gặp phải. Điển hình có bạn ThaoGa cũng giải bày tâm sự thế này đây.

Khác ở chỗ, mình là người được Sếp đưa về, bạn là người sắp bị rời đi. Các anh/chị có biết “Vì sao khi đưa 1 làn gió mới ở bên ngoài về, thì lại thường gặp phải sự phản kháng hay không?”

Dĩ nhiên, mỗi công ty, mỗi môi trường, mỗi mô hình Marketing khác nhau sẽ có đến vô vàn lý do. Nhưng tựu chung lại vẫn ở trong 1 câu thôi, đó là SỰ THAY ĐỔI ĐỐI VỚI SẾP ĐÓ LÀ CƠ HỘI, NHƯNG ĐỐI VỚI NHÂN VIÊN LẠI LÀ SỰ ĐE DỌA.

Thành thật, cũng khá là khen cho bạn Thảo này vì bạn có 1 tư duy cởi mở, không có thù hằn, đúng là cảm xúc thì khó mà không có đó, nhưng những bạn như thế này cam đoan là sẽ rất dễ phát triển cũng như gặp nhiều may mắn về sau.

Chứ thực ra, có khá nhiều nhân sự tiêu cực đến cái độ lên bóc phốt Sếp, công ty, lôi luôn cả bí mật kinh doanh của người ta, dặm mắm thêm muối để câu chuyện như vẻ bạn ấy là thế yếu, là người bị hại vậy đó.

Nói thật, khi sống đủ lâu để ta chấp nhận rằng cuộc sống là chuỗi các vấn đề cần giải quyết, ở đâu cũng sẽ có chuyện. Nên riết Hoàng coi đó là điều buộc phải xảy ra để tốt lên, nên thái độ của mình với mấy việc xảy ra nó rất là bình thường. Bởi lẽ “Bạn cứ thoải mái thỏa mãn cảm xúc của mình đi, nhưng người ta chỉ nhớ đến cách bạn phản ứng, xử lý vấn đề, chứ hiếm khi nhớ đến việc bạn đã làm được những gì đâu”. Đấy quy luật vận hành của cuộc sống rồi.

Để kể cho mọi người nghe, gần đây nhất Hoàng có được mời về ở 1 công ty nọ, Sếp than phiền là team Marketing nào là cái gì cũng đợi duyệt, đợi chỉ đạo, làm kênh Tiktok view thì nhiều nhưng không có chuyển đổi. Thương hiệu thì chắp vá, chưa phát huy hết được cái nội lực sẵn có, thụ động, không tự biết việc mà làm..v.v.v.

Khi mà nghe như vậy, mình chỉ ghi nhận thôi chứ không dám phán xét. Vì nếu chỉ đứng ở cương vị chuyên môn Marketing, có thể Hoàng sẽ sử dụng chuyên môn & kinh nghiệm để vạch lá tìm sâu.

Tuy nhiên, mình cũng đồng thời là 1 người làm kinh doanh, cũng quản trị và điều hành vài ba công ty. Nên Hoàng rất hiểu rằng, Marketing không phải là chuyện 1 mình, mà nó còn vướng víu lượng tử đến rất nhiều phòng ban khác, nhất là Sếp.

Thế thì, khi về công ty đó mới 1 ngày, chưa làm gì cả, chỉ đang làm quen, thì đã gặp sự chống đối của team 1 cách ra mặt. Nếu còn trẻ, chắc máu nóng nổi lên, combat trực diện rồi. Nhưng kiểu cũng hiểu, nên thôi tìm cách mềm nắn thì rắn buông, từ từ hỗ trợ dẫn lối các bạn ấy, cái nào hay thì mình giữ, chưa được thì mình bỏ.

Cơ mà chưa kịp làm gì, chưa gặp nhau được mấy bữa, các bạn ấy đã nộp đơn xin nghỉ, thế là giờ phải đi tuyển lại từ đầu.

Ở đây Hoàng không trách, không phán xét bên nào đúng, bên nào sai. Bên nào cũng có cái lý của mình, trên thực tế là TAM QUAN KHÔNG HỢP mà thôi. Nhưng ở đây xin phân tích dưới góc độ tâm lý học 1 chút.

Sự phản kháng là điều rất dễ hiểu, là bởi các bạn ấy đã bắt đầu nhận ra sự không tin tưởng từ phía cấp trên, lại còn đưa người ngoài về, nên bắt đầu cảm thấy bị đe dọa, nên xin nghỉ cũng là lẽ hiển nhiên. Chưa kể tâm lý nghi ngờ, không biết cái người mới này về làm được cái gì, mới về làm sao mà hiểu rõ được nội bộ như tui sống lâu để đời ở đây.

Còn phía BOD, khi quyết định đưa người ngoài về là thực ra ý định này cũng không phải sớm chiều, có lẽ cũng đã tìm hiểu và âm thầm chuẩn bị từ nhiều tháng trước rồi. Lý do cũng có thể là trước đó đối thoại với đội nhà đã đi vào bế tắc, 1 thời gian dài không tìm được giải pháp, kết quả lại không thay đổi. Nói đuổi ngay thì lại sợ các bạn tự ái nghỉ ngang kiếm người không kịp, nên mới âm thầm chuẩn bị. Mà giữ lại thì không đành, tư duy tư bản rõ ràng “Tại sao phải tiếp tục trả lương cho người không xứng đáng?”

Điểm chung, khi cả 2 chia tay nhau đó là họ không còn cảm xúc với nhau, 1 trong 2 bên có lẽ bắt đầu cảm thấy lợi ích không còn win win. Chẳng hạn, kinh tế khó khăn, doanh thu không tăng, Sếp muốn nhiệt tình thêm với khách hàng để họ đừng bỏ đi, nhân viên không hiểu lại muốn tăng lương. Sếp không tăng được, thì các bạn hậm hực nghỉ việc.

Động cơ tâm lý phía trên mới chỉ là 1 góc rất nhỏ trong bức tranh lớn hơn mà thôi, phân tích ra như vậy là để thấy XUNG ĐỘT, MÂU THUẪN xảy ra khi cả 2 không còn “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Dĩ nhiên, đôi khi ta biết rất rõ vấn đề xảy ra rồi đấy, nhưng ở điều kiện hoàn cảnh đó, ta không có cách nào khác ngoài trừ việc vui vẻ chia tay.

Thế nên bạn mới thấy là VẤN ĐỀ SẼ LUÔN XẢY RA, dù ta có ở công ty to nhỏ, nhiều năm đến đâu đi nữa. Cái đáng nói đó là thái độ của ta đối với nó sẽ ra sao mà thôi, giống như bạn Thảo vậy đó, không nhiều người được như bạn ấy đâu.

Tâm bình thế giới bình.

Nhân đây, Hoàng cũng xin phép gửi gắm 1 chút đôi lời đến cho cả 2 như sau, để tránh đi những sự vụ không đáng có, dĩ hòa vi quý ha :

1. Đối với các bạn đi làm :

- Đừng cố thay đổi ai cả, công ty là của người ta, luật chơi là của họ, bạn chơi được thì chơi, không hợp thì rời đi tìm nơi khác. Đừng cố đòi hỏi không thành thì quay ra trách móc, cáu gắt, nói xấu, bóc phốt này kia. Cái đó là tư duy ăn không được thì đạp đổ, rất là tiểu nhân, với cái tư duy đó bạn rất khó thăng tiến trong sự nghiệp. Ai cũng có sai lầm, cũng cần phải lớn, hãy cho họ và chính ta cơ hội sửa sai.

- Đi phỏng vấn, dẹp ngay câu “Em rất mong muốn học hỏi từ quý công ty”, không phải vì nó sai. Nhưng ưu tiên hàng đầu là TIỀN - TIỀN - TIỀN, cái gì quan trọng nhắc lại 3 lần. Đi làm là để kiếm tiền, học được gì hay không nó nằm ở kết quả công việc của bạn sau đó. Như thế nó mới fairplay, anh cung cấp giá trị lao động, tôi trả tiền. Hết, vậy thôi, đừng có nói mấy câu hoa màu, như thể doanh nghiệp phải có trách nhiệm giúp bạn phát triển, bạn phát triển rồi bỏ đi nơi khác, ai mà chịu cho được.

- Đi làm đừng đợi người khác chỉ dạy, rồi bảo cái này cái kia em chưa rành, chưa rành thì mời bạn đi học trước khi đi làm và ngồi đòi lương cao, chắc về năng lực của mình trước đi rồi hãy ngồi lại sòng phẳng ngồi đàm phán benifit. Đằng này bạn còn chưa chắc về năng lực mà dám mở miệng nói câu thị trường mức lương sàn thế này, em muốn thế kia, nói thật chưa chắc năng lực của bạn đạt được mức sàn đó nữa, nên hãy chính diện xét lại bản thân trước đừng định giá quá cao so với thực trạng.

- Cuối cùng, là đừng để bị truyền thông thao túng, kiểu 5 tố chất vàng của 1 người lãnh đạo phải có, Sếp chuẩn mực phải thế này, phải thế kia. Rồi nghe số đông trên mạng huyễn hoặc bảo đi làm mà khổ thì đừng đi làm. Nói thật, chỉ có người thiếu tư duy phản biện mới chạy theo số đông 1 cách mù quáng. Hỏi thật bạn, bạn nghe theo số đông, đến lúc lãnh hậu quả, thì bạn phải tự chịu trách nhiệm hay số đông chịu cho bạn?

2. Còn đối với các Sếp :

- Học cách quản trị nhân sự, doanh nghiệp cho tinh, đặt đúng người đúng chỗ. Multitask là tốt, nhưng lạm dụng thì nó thành bóc lột. Mà người nào đa nhiệm cao, lại hiếm khi chuyên sâu được cái gì, mà chuyên sâu được họ lên làm Sếp hết rồi.

- Hiểu cho rõ vai trò của mình đang tác động sâu sắc đến thế nào hiệu quả công việc của nhân viên phía dưới. Hoàng chắc kèo là rất nhiều Sếp đã từng quyết định sai mà nhân viên lại là người bị chửi.

- Thêm 1 cái nữa nè, nhất là về Marketing, team Marketing mà làm việc không hiệu quả thực ra phần lớn là do khả năng quản trị kinh doanh của Sếp yếu kém. Không tin các anh/chị thử đi học, tìm sách mà đọc thử xem Hoàng nói có đúng không? Tuyển dụng thì bừa bãi, thiếu thì tuyển để điền vào chỗ trống cho lẹ, quen chỉ tay 5 ngón, công ty thì thiếu quy trình, tham vọng thì tận trời mây. Lính tráng chạy theo không nổi thì lại chửi mấy nhỏ không có năng lực. Vừa vừa thôi, thế ai ban đầu tuyển mấy đứa đó vào?

- Thêm nữa, thôi ngay chuyện đúng/sai với nhân viên cho kỳ được, hãy công tâm, cái gì ra cái đó, đừng có kiểu chỉ vì 1 vấn đề không hài lòng nào đó mà phủ nhận luôn toàn bộ năng lực của các bạn ấy. Đã biết là các bạn chỉ là người đi làm, không phải chủ doanh nghiệp, nên chưa biết rằng có rất nhiều yếu tố ẩn vướng bận đến quyết định bất kỳ trong doanh nghiệp từ tài chính, kế toán, thuế... Nên thôi, chuyện to xé bé rồi hóa nhỏ.

Khổ, THƯƠNG NHAU LẮM, CẮN NHAU ĐAU. Sự đời là vô thường, năm nay ta quý mến nhau, ra sức mà làm, năm sau khó khăn, mọi thứ thay đổi, không đi tiếp với nhau được cũng là chuyện bình thường như cân đường hộp sữa. Không ai thiếu ai mà chết, doanh nghiệp là nơi mua bán thị trường lao động, chứ có phải nơi yêu đương đâu mà cảm xúc với nhau đúng không?

Chúng ta ai cũng phải bước tiếp, việc mang trong mình sự uất ức thù hằn chỉ làm bản thân chậm lại và biến thành con người cộc cằn khó gần, rồi theo tín hiệu vũ trụ bảo sao lúc nào cũng xui xẻo.

Một trong những sai lầm lớn nhất cuộc đời này đó là so sánh bên này bên kia, đòi người khác thay đổi vì mình. Con người là sản phẩm thuấn khiết của cảm xúc, nhưng phản ứng như thế nào là do lý trí ta chọn.

Thôi, Podcast hôm nay đến đây thôi, hy vọng cả 2 hãy cùng đặt mình ở vị trí của nhau để hiểu mà cùng nhau đi đường dài hơn nha.